ద్రవ్యోల్బణం తగ్గుదల, రూపాయి కదలికల మధ్య ఆర్బీఐ కీలక నిర్ణయం

దేశ ఆర్థిక పరిస్థితులను సమీక్షించిన రిజర్వ్ బ్యాంక్ ఆఫ్ ఇండియా కీలక వడ్డీ రేట్లలో ఎలాంటి మార్పులు చేయకుండా కొనసాగించాలని నిర్ణయించింది. బుధవారం జరిగిన ద్రవ్య విధాన సమీక్షలో రెపో రేటును 5.25 శాతంగా యథాతథంగా ఉంచింది. ఈ నిర్ణయం ముందుగానే అంచనా వేసినదేనని ఆర్థిక వర్గాలు భావిస్తున్నాయి.

ప్రపంచవ్యాప్తంగా నెలకొన్న అనిశ్చితి పరిస్థితులు, ముఖ్యంగా పశ్చిమాసియాలో జరిగిన ఉద్రిక్తతలు, వాటి తర్వాత వచ్చిన కాల్పుల విరమణ ప్రభావం ఈ నిర్ణయంపై పడింది. అదే సమయంలో, ద్రవ్యోల్బణం నియంత్రణలో ఉండటం కూడా ఆర్బీఐకి ఈ నిర్ణయం తీసుకోవడానికి సహాయపడింది.

యుద్ధ విరమణ ప్రభావం, గ్లోబల్ పరిస్థితులు..

గత కొన్ని వారాలుగా అమెరికా, ఇజ్రాయెల్, ఇరాన్ మధ్య నెలకొన్న ఉద్రిక్తతలు ప్రపంచ ఆర్థిక వ్యవస్థపై ప్రభావం చూపాయి. ఈ ఉద్రిక్తతల కారణంగా ముడి చమురు ధరలు ఒక్కసారిగా పెరిగి, బ్యారెల్‌కు 100 డాలర్లను దాటాయి. ఇది భారత్ వంటి దిగుమతులపై ఆధారపడిన దేశాలకు భారంగా మారింది.

అయితే, కాల్పుల విరమణ తర్వాత పరిస్థితులు కొంత స్థిరపడ్డాయి. చమురు ధరలు తగ్గుముఖం పట్టడంతో పాటు, ప్రపంచ ఆర్థిక పునరుద్ధరణపై ఆశలు పెరిగాయి. ఈ పరిణామాలు ఆర్బీఐ నిర్ణయంపై కీలక ప్రభావం చూపాయి.

ముఖ్యంగా హెర్ముజ్ జలసంధి మూసివేత భయాలు తగ్గడంతో ఇంధన సరఫరా గొలుసులపై ఒత్తిడి కొంత తగ్గింది. దీంతో దిగుమతి ఖర్చులు నియంత్రణలోకి వచ్చే అవకాశం కనిపిస్తోంది.

రేటు నిర్ణయంపై ఆర్బీఐ వివరణ..

ప్రస్తుత ఆర్థిక సంవత్సరానికి సంబంధించిన తొలి ద్వైమాసిక ద్రవ్య విధాన సమీక్షలో ఆర్బీఐ గవర్నర్ సంజయ్ మల్హోత్రా కీలక ప్రకటన చేశారు. ద్రవ్య విధాన కమిటీ ఏకగ్రీవంగా తటస్థ వైఖరిని కొనసాగిస్తూ, రెపో రేటును మార్చకూడదని నిర్ణయించింది.

ప్రస్తుత పరిస్థితుల్లో “వేచి చూసే” విధానం సరైనదని ఆయన పేర్కొన్నారు. ప్రపంచవ్యాప్తంగా అనిశ్చితి ఇంకా కొనసాగుతున్నందున, తొందరపడి నిర్ణయాలు తీసుకోవడం సరికాదని చెప్పారు. ఆర్థిక వ్యవస్థ ప్రస్తుతం సరఫరా షాక్‌ను ఎదుర్కొంటోందని, అందువల్ల వృద్ధి, ద్రవ్యోల్బణ పరిస్థితులను జాగ్రత్తగా గమనిస్తూ ముందుకు వెళ్లాలని స్పష్టం చేశారు.

ద్రవ్యోల్బణం తగ్గుదల..

ద్రవ్యోల్బణం ఆర్బీఐ లక్ష్యానికి దగ్గరగా ఉండటం మరో ముఖ్య అంశం. వినియోగదారుల ధరల సూచీ ఆధారంగా ఫిబ్రవరిలో ద్రవ్యోల్బణం 3.21 శాతంగా నమోదైంది. ఇది ఆర్బీఐ లక్ష్యమైన 4 శాతానికి సమీపంలో ఉంది.

2025-26 ఆర్థిక సంవత్సరంలో ద్రవ్యోల్బణ సగటు కూడా తక్కువ స్థాయిలోనే ఉంది. అక్టోబర్ 2025లో ఇది 0.25 శాతానికి పడిపోవడం విశేషం. ఇది చరిత్రలోనే అత్యల్ప స్థాయిలలో ఒకటిగా గుర్తించబడింది.

అయితే భవిష్యత్తుపై ఆర్బీఐ కొంత జాగ్రత్తగా ఉంది. 2026-27 సంవత్సరానికి ద్రవ్యోల్బణం 4.6 శాతంగా ఉండొచ్చని అంచనా వేసింది. ముఖ్యంగా చమురు ధరల అస్థిరత, ఇతర ఖర్చుల పెరుగుదల కారణంగా మళ్లీ ఒత్తిడి పెరిగే అవకాశం ఉందని హెచ్చరించింది.

ఇంధన ధరలు, సరఫరా సమస్యలు..

పశ్చిమాసియా ఉద్రిక్తతల కారణంగా ఇంధన ధరలు పెరగడం, అంతర్జాతీయ రవాణా మరియు బీమా ఖర్చులు పెరగడం వల్ల పరిశ్రమలపై ఒత్తిడి పెరిగింది. ఇన్‌పుట్ ఖర్చులు పెరగడం వల్ల ఉత్పత్తి వ్యయాలు కూడా పెరుగుతున్నాయి.

ఈ పరిస్థితి కొనసాగితే వృద్ధిపై ప్రభావం పడే అవకాశం ఉందని ఆర్బీఐ అంచనా వేస్తోంది. సరఫరా గొలుసుల్లో అంతరాయాలు ఏర్పడితే ఆర్థిక వ్యవస్థపై ఒత్తిడి పెరిగే ప్రమాదం ఉందని గవర్నర్ పేర్కొన్నారు.

రూపాయి కదలికలు..

యుద్ధ పరిస్థితుల కారణంగా భారత రూపాయి విలువ గణనీయంగా పడిపోయింది. ఇటీవల కాలంలో ఇది డాలర్‌తో పోలిస్తే 4 శాతానికి పైగా క్షీణించింది. మార్చి 30, 2026న రూపాయి విలువ డాలర్‌కు 95.21 వద్ద కనిష్ట స్థాయిని తాకింది.

అయితే కాల్పుల విరమణ తర్వాత రూపాయి కొంత కోలుకుంది. విదేశీ పెట్టుబడులు, ఊహాజనిత లావాదేవీలపై తీసుకున్న చర్యలతో రూపాయి బలపడింది. చివరికి ఇది డాలర్‌కు 92.56 వద్ద స్థిరపడింది.

మారకపు రేటుపై ఆర్బీఐ తన విధానం మార్చలేదని స్పష్టం చేసింది. కరెన్సీ విలువను ఒక నిర్దిష్ట స్థాయిలో ఉంచడం లక్ష్యం కాదని, కానీ అధిక అస్థిరతను నియంత్రించడమే ప్రధాన ఉద్దేశమని పేర్కొంది.

భవిష్యత్ దృక్పథం..

ప్రభుత్వం ఇటీవల రిటైల్ ద్రవ్యోల్బణ లక్ష్యాన్ని 4 శాతంగా కొనసాగించాలని ఆర్బీఐకి సూచించింది. ఈ నిర్ణయం తర్వాత వచ్చిన తొలి ద్రవ్య విధాన సమీక్ష ఇదే కావడం గమనార్హం.

ప్రస్తుత పరిస్థితులు ఇంకా అనిశ్చితంగా ఉన్నందున, భవిష్యత్ నిర్ణయాలు పరిస్థితుల ఆధారంగా తీసుకుంటామని గవర్నర్ తెలిపారు. వృద్ధి, ద్రవ్యోల్బణం మధ్య సమతుల్యతను కాపాడడం తమ ప్రధాన లక్ష్యమని స్పష్టం చేశారు.

మొత్తంగా చూస్తే, ఆర్బీఐ ఈసారి జాగ్రత్త ధోరణిని అవలంబించింది. ద్రవ్యోల్బణం తగ్గడం ఒక సానుకూల అంశం అయినప్పటికీ, ప్రపంచ పరిస్థితులు ఇంకా పూర్తిగా స్థిరపడలేదు. ఈ నేపథ్యంలో రెపో రేటును యథాతథంగా ఉంచడం ద్వారా ఆర్థిక వ్యవస్థకు స్థిరత్వం కల్పించే ప్రయత్నం చేసింది.

భవిష్యత్తులో గ్లోబల్ పరిణామాలు, చమురు ధరలు, రూపాయి కదలికలు వంటి అంశాలు ఆర్బీఐ నిర్ణయాలను ప్రభావితం చేసే అవకాశం ఉంది.